STARA DILEMA: Vaskrs ili Uskrs?


Objavljeno: 2020-04-18 10:11



Ako ste u dilemi kako treba pravilno jedni drugima da čestitate praznik, treba da znate da je razlog pre svega uticaj različitih kulturnih tradicija.


Foto: Vaskrs ili Uskrs

Uskrs ili Vaskrs - Pravilno je? Hristos vaskrse, Hristos vaskrs, Hristos voskrese, Hristos vaskrese, Hristos voskrse su sve pozdravi koje možemo čuti prilikom čestitanja najvećeg hrišćanskog praznika.

 

Ovaj praznik je u našem narodu poštovan od davnina i predstavlja dan kada je Isus Hristos nakon raspeća na krstu, trećeg dana vaskrsnuo iz mrtvih.

 

Ako ste u dilemi kako treba pravilno jedni drugima da čestitamo, treba da znate da je to zbog raznih uticaja kulturnih i vremenskih tradicija, u kojima smo se nalazili. Tako danas imamo Uskrs - srpsko narodno, Vaskrs - staro srpsko književno i crkveno i Voskresenije današnje srpsko crkveno. Prema današnjem opšteprihvaćenom rečniku matice srpske, najpravilnije bi bilo reći: "Hristos vaskrse"! Pored toga ispravno je i "Hristos voskrese".

 

Izvorni oblici reči kao što su Vaskrs, Vaskrsenije, Vaskrsnuti, Vaskrse potiču iz starog srpkog crkvenog i književnog jezika. Ove reči u prevodu označavaju uskrsnuće, odnosno ustajanje iz mrtvih i ponovno oživljavanje.

 

Takozvani srpskoslovenski jezik, odnosno srpska redakcija staroslovenskog jezika, nastala je u vreme kada su Srbi primili slovensko bogosluženje i slovensku pismenost, tokom X veka. Od tada pa do prvih decenija XV veka, Srbi su pomenute reči izgovarali sa poluglasnikom iza početnog "V", a od XV veka pa nadalje izgovaraju ih sa "A". Dakle to je reč Vaskrs.

 

Negde od sredine XVIII veka do danas ruskoslovenski jezik se upotrebljava u Srpskoj pravoslavnoj crkvi kao zvaničan crkveni jezik. U tom crkvenom jeziku reči o kojima govorimo izgovaraju se na ruski način, sa "O" u prvom slogu, Voskresenije, Voskresnuti, Voskrese.

 

Reč Uskrs pripada srpskom narodnom jeziku, u kojem je u veoma davno vreme početno "U" dobijeno od starog početnog "V".

 

Tako da je potpuno ispravno i u duhu našeg srpskog jezika i pravoslavlja čestitati i Usrks, kao i Vaskrs.


Izvor: BN radio



















Copyright © 2015-2020 Radio BN. Sva prava zadržana.

Razvoj: Slađan Milovanović.